Przejdź do głównej treści Przejdź do wyszukiwarki
Biblioteka Wielokulturowa

#podróże

Utworzono dnia 29.05.2020
Czcionka:

Gwatemala – Tikal - Serce świata Majów

W pobliżu uroczego miasta Flores w północnej Gwatemali, w prowincji Petén leży unikalny w skali świata kompleks przyrodniczy zwany Puszcza Maja. Na tym terenie znajdują się tropikalne lasy liściaste i palmowe, sawanny, miejsca podmokłe i bagienne. Puszcza jest schronieniem rzadkich ssaków, płazów, gadów i ptaków. Teren ten został ogłoszony już w 1931 r. zabytkiem narodowym a parkiem narodowym w 1955 r. Od 1990 r. jest rezerwatem biosfery, wpisanym na listę UNESCO ze względu na jego niezwykłą różnorodność biologiczną i znaczenie archeologiczne. Ta ścisła ochrona prawna i idąca na nią ochrona faktyczna  powoduje, że Puszcza Maya się odradza. Rok rocznie przybywa tu wielu turystów, co wywołuje jednak pewien problem związany z pozostawianymi przez śmieciami i ieczystościami.  Głównymi wrogami ruin jest jednak wietrzenie, roślinność i grabieże.

Obszarze ten w przeszłości zamieszkiwali Majowie i tu zbudowali jedno z głównych i najpiękniejszych miast - Tikal - nazywane „Sercem Świata Majów”. Miasto to zamieszkałe było od VI wieku p. n. e do X wieku n.e. W szczycie rozwoju liczyło 30 tys. mieszkańców; zajmowało obszar 64 km2. Było centrum ceremonialnym. Na jego terenie postawiono wiele świątyń i pałaców połączonych drogami procesyjnymi. Władcy Tikal, a było ich 39, pochodzili z jednej dynastii. Domy mieszkalne rozrzucone były wokół kompleksu świątynno - pałacowego. Wokół miasta rozłożyły się wsie i pola uprawne. Otaczał je pierścień wałów ochronnych i umocnień o długości 125 km. Z niewiadomych przyczyn zostało opuszczone i zapomniane. Odkryli je w XVII w. hiszpańscy misjonarze. Pierwsza naukowa ekspedycja gwatemalska rozpoczęła prace już w 1848 r. i od tego czasu trwają prace archeologiczne.

Są różne teorie na temat, co nazwa Tikal oznacza. Według jednej z nich jest to  „miejsce, gdzie słychać głosy duchów”. Być może tak jest naprawdę, bowiem w języku maya „ti” oznacza miejsce, a ”k ´al” – to duchy. Nazwa ta odpowiada rzeczywistości także teraz. Przez wieki Tikal zarosła puszcza. Ruiny niektórych budowli przykrywa warstwa ziemi. Wyglądają więc jak kurhany. Te odkryte wprawiają w podziw swym pięknem. Mają nieskazitelne proporcje dodające im dostojeństwa. Archeolodzy nie wykluczają, że pod ruinami mogą znajdować się struktury starsze o dziesięć tysięcy lat. Dziś można podziwiać wiele z tych budowli, zostały bowiem oczyszczone i zabezpieczone.

Na terenie miasta znajduje się pięć świątyń, także bliźniacze, co jest rzadkością. Świątynie mają charakter piramid typu schodkowego z umieszczonymi na szczytach prostokątnymi budowlami stanowiącymi właściwe świątynie. Mają różną wysokość: od 45 m. do 65 m. Te najwyższe wystają ponad korony drzew. Głównym  miejscem miasta był Plac Centralny z czterema okalającymi go świątyniami. Akropole: Centralny i Północny, stanowiły administracyjne centrum miasta, a także miejsce pochówków niektórych władców. Leżący nieco z boku od Placu Centralnego fragment miasta nazwany Zaginiony Świat to dzielnica z prostokątnym placem i okalającymi go szeregowymi, niskimi świątyniami. Nie brakuje także boiska do gry w piłkę, na którym młodzi mężczyźni, najczęściej jeńcy, grali o swoje życie usiłując przerzucić odbijaną biodrem piłkę przez kamienne ucho umieszczone na ścianie boiska. Na całym terenie można spotkać stele upamiętniające kolejnych władców i wydarzenia historyczne. Po domach mieszkańców nie zostało śladu lub są tak ukryte pod korzeniami drzew, że nie sposób je wypatrzeć.

Archeolodzy odkryli także bogatą ceramikę z różnego okresu istnienia miasta. Można z niej uzyskać informacje o bujnej historii zamieszkującej je społeczności.  Malowidła na ceramice potwierdzają ścisły związek Tikal z odległym o ponad tysiąc kilometrów Teotihuacán, którego ruiny znajdują się w pobliżu miasta Meksyk. Stamtąd również pochodzi obsydian, niesłychanie twardy kamień używany do wyrobu broni i narzędzi. Malowidła na ceramice świadczą, że mieszkańcy Teotihuacán nie tylko handlowali z Tikal, ale go również odwiedzili.

Można godzinami chodzić po ruinach tego niezwykłego miasta słuchając szumu dżungli, która zdaje się opowiadać dzieje mężnego i gospodarnego ludu, zamieszkującego to miejsce.

Nie mniej ciekawym zabytkiem są ruiny leżącego w tej samej okolicy, 73 km od Flores, 30 km na południowy wschód od Tikal miasta Yaksha. To kolejne wielkie miasto Majów. Jest starsze od Tikal. Zasiedlone zostało pod koniec okresu preklasycznego, około 600 r. p.n.e. Leży nad brzegiem jeziora o tej samej nazwie. Nazwa miasta oznacza zielono – niebieska wodę i została nadana miastu przez jej mieszkańców. Nie dziwi to, bowiem wody jeziora są zielone zmieszane z błękitem nieba odbijającym się od tafli. Na brzeg jeziora schodzi się stromo w dół. To historyczna droga używana przez mieszkańców. Tu, na brzegu, wyrabiano canoe i transportowano towary przypływające drogą wodna, które następnie wciągano pod górę do miasta, lub wysyłano do odbiorców w innych częściach terytorium. Jezioro świetnie spełniało swoja rolę, bowiem ma kształt wydłużony, co pozwalało na transportowanie towarów na dość dalekie odległości. Na terenie tego stanowiska archeologicznego znajduje się ponad 500 budowli, w tym także piramidy bliźniacze, co jest rzadkością, bowiem takie piramidy występują jeszcze jedynie w Tikal. Do świątyń prowadzą drogi procesyjne. Fragment jednej z nich jest w doskonałym stanie. To utwardzona i obramowana blokami kamiennymi promenada. Zrekonstruowany jest Plac Centralny z Pałacem Królewskim i piramidą stojącą po przeciwnej stronie placu. Kompleks astronomiczny czyli Observatorio to trzy piramidy  świątynne. Na całym terenie  rozmieszczone są stele ilustrujące dzieje miasta. Tu także – podobnie jak w Tikal - po domach mieszkańców pozostały jedynie kupki kamieni porośnięte dżunglą. Gdy domy stały wzdłuż ulicy, ruiny tworzą wał. Taki wał porośnięty bujnymi drzewami mijamy. Najlepiej zachowana jest Zona Norte czyli Akropol Północny. To kompleks trzech piramid, z których jedna jest wysoka i okazała, dwie pozostałe zdecydowanie niższe. Widać urzędowali w niej mniej ważni urzędnicy – myślę w duchu. To najstarsza część miasta. Są także dwa boiska do gry w piłkę. Jedno zbudowano w pobliżu pałacu królewskiego, tak że król mógł oglądać grę z jego okien. Budowle pochodzą z różnych okresów. Miasto bowiem przechodziło okresy rozkwitu i upadku.

Zbliża się zachód słońca. Nasz przewodnik prowadzi nas na punkt widokowy, abyśmy obejrzeli to misterium. Punkt widokowy stanowi drewniana platforma zbudowana na szczycie stromej góry. To ruiny kolejnej świątyni, jeszcze nie odrestaurowanej. Na platformę prowadzi 147 stopni. Pomimo znacznej wysokości podejście nie sprawia trudności. To idealnie czyste powietrze robi, że nikt nie ma zadyszki. Zachód słońca przepiękny, bowiem na niebie nie ma nawet cienia chmurki. Słońce powoli chowa się za korony drzew rzucając pomarańczowo – czerwony blask na taflę jeziora. Jest cicho i spokojnie. Czuje się powiew przedwieczornego, stygnącego już powietrza.
 

 

Elżbieta Wichrowska-Janikowska to niezwykła postać. Z zawodu jest prawnikiem, z zamiłowania podróżniczka, projektantka ogrodów, publicystka. Autorka wielu publikacji, zwłaszcza z zakresu prawa pracy. Wydała również książki podróżnicze "Nepal. Moje wędrówki" oraz "Peru costa sierra y selva". Podróżuje od ponad trzydziestu lat. Zwiedziła prawie całą Europę oraz wiele krajów w innych częściach świata. Była m.in. w Indiach, Nepalu, Chinach, Wietnamie, Indonezji, Laosie, Kambodży, Peru, Ekwadorze.

 

 

 

#podróże #gwatemala

Utworzono dnia 29.05.2020, 14:46

WSPÓŁPRACA

 

Miejsce Przyjazne SenioromEuropejskie Centrum Uniwersytetów Drugiego i Trzeciego Wieku Grochowski Uniwersytet Trzeciego WiekuKids in the CityFundacja Metropolia Dzieci
Stowarzyszenie Bibliotekarzy PolskichCała Polska Czyta DzieciomZ książką na startKsięgarnia internetowa BookMasterTeatr Żydowski im. Estery Rachel i Idy Kamińskich

 

ZASOBY ONLINE

ACADEMICA - Cyfrowa Czytelnia Publikacji Naukowychwarszawskie biblioteki w jednym miejscu - biblioteki warszawy.plMazowiecka Biblioteka CyfrowaCyfrowa Biblioteka Urzędu m.st. Warszawywolnelektury.pl

FacebookYouTubeInstagram

GODZINY OTWARCIA

Od 11 maja 2020 r. filie i oddziały Biblioteki Publicznej im. Zygmunta Jana Rumla w Dzielnicy Praga-Południe m.st. Warszawy będą czynne w nowych godzinach:

  • poniedziałek, wtorek, środa 14:00-19:00
  • czwartek, piątek 11:00-16:00

Placówki biblioteczne przy ul. Abrahama 10 (Biblioteka dla Dzieci i Młodzieży nr 67 oraz Wypożyczalnia dla Dorosłych i Młodzieży nr 110) będą czynne w godzinach:

  • poniedziałek, wtorek, czwartek 14:00-19:00
  • środa, piątek 9:00-14:00

KOMUNIKATY

Uprzejmie informujemy, że Biblioteka dla Dzieci i Młodzieży nr 67 oraz Wypożyczalnia dla Dorosłych i Młodzieży nr 110, znajdujące się przy ul. Abrahama 10, w dniach 27.07-14.08.2020 będą nieczynne z powodu przerwy wakacyjnej.

Przepraszamy za utrudnienia!

Biuletyn Informacji Publicznej Biblioteki Publicznej im. Zygmunta Jana Rumla w Dzielnicy Praga-Południe m. st. Warszawy


Warszawskie Dni Seniora


 

Punkt Cyfrowego Wsparcia Seniora

Wykaz prenumerowanej prasy 2017 r.
Wykaz prenumerowanej
prasy 2020 r. - czytaj


WOLONTARIAT​

Zostań wolontariuszem

Ochotnicy warszawscy - miejski portal wolontariatu

Praskie Koło Stowarzyszenia Bibliotekarzy Polskich

Biblioteczny Punkt Informacji Kulturalnej

Dzielnicowy Informator Kulturalny

Zakochaj się w Warszawie na Pradze-Południe
Dyskusyjny Klub Ksiązki



 

„Wolne Lektury” to internetowa biblioteka, prowadzona przez fundację „Nowoczesna Polska”. Projekt „Wolne Lektury” pozyskuje reprodukcje cyfrowe wykonane przez Bibliotekę Narodową, Bibliotekę Śląską i Bibliotekę Elbląską, odpowiednio przetwarza ich treść, a następnie udostępnia za darmo w sieci internetowej. W zbiorach tej biblioteki znajduje się ponad 2600 utworów, które trafiły do domeny publicznej i zostały przekazane w przyjaznych formatach, służących do odczytania w urządzeniach mobilnych oraz w internecie (m.in. pdf, mobi, epub, html). Są tam również dokumenty dźwiękowe, które można z powodzeniem odtwarzać w formie audiobooków.
Zapraszamy do korzystania.